Megalitter i Holland

Megaliter kaldes i Holland for "Hunebed", og der er 54 stykker fra Gronningen i nord til Emmen i syd, en strækning på omkring 40 kilometer i et smalt bælte. Og de er nummereret fra D1 til D54, der i store træk matcher hovedretning fra nord mod syd.

Der er kun megalitter i det nordøstlige område af Holland, indvindig af det meste af Holland som landområder er jo først sket i senere tidsaldre, lang tid efter megalitbyggeriets tidsaldre er forbi.

54 hunebed steder

In the Kingdom of the Netherlands you can find 54 megalithic tombs, but no further megaliths. Two of them are in the province of Groningen (one of them in the AquariOm Museum of Delfzijl, the other one in the municipality of Haren). The other 52 tombs can be seen in eight different municipalities of Drenthe. Most of them are portal- or passage-graves. 14 of them have a ring of kerbstones. The biggest megalthic tomb in the Netherlands is D27 in Borger. Also worth a visit is D54 in the forest of Emmen (Emmerdennen), where also Napoleon had a rest. Really unique is D13 in Eext (Municipality Aa-en-Hunze), a so-called stair-grave.

All of the megalithic tombs in the Kingdom come from the funnelbeaker-culture of which many artifacts can be seen in the Museum of Drenthe in Assen. Most of the graves are well preserved although sometimes the one and other stone may miss. Sometimes the ways are not shown well, but mostly there is a sign when the grave lies somehow hidden.



D27 Borger

Hunebed D27 in Drenthe, the largest in Holland. About 25 yards long, it stands beside the Hunebedden Information Center. The Center has several exhibits (in Dutch) on the Funnel Beaker People, the hunbed builders.



D40 Emmen

Passage Grave near Emmen in Drenthe

D38, D39 and D40 stand in a delightful heathland clearing in the forest north of Emmen. They're all a bit wrecked, but the location is so gorgeous, they're well worth visiting.



D54 Havelteberg The two Havelteberg monuments are a long way west from the string of hunebedden between Emmen and Assen. But they're worth a detour! D54 and D53 are within 400ms of each other in sandy heathland. D54 is a lovely hunebed in great condition.



D1 Steenbergen Passage Grave at Steenbergen in Drenthe

Rather difficult to find and not brilliantly signposted. However this one's quite surprising when you do as it's situated on a little dune giving it some height and grandeur.



D19 Drouwen

Passage Grave near Drouwen in Drenthe

Not much left of the original chamber, but it does have many of its original orthostats. It sits within metres of its more impressive sister D20 on the edge of Drouwen village.



Everyone has heard of Stonehenge in England and dolmens and menhirs in France. But who knows of even older and more numerous megalithes in The Netherlands..? Even most of the Dutch themselves are unaware of the richness of the prehistoric monuments in their own country. But they exist..!,and they are there for over 5000 years. Older than the Egyptian pyramids! Built of huge granite stones, some of them weighing over 25,000 kilograms, dragged to the spot and piled up to form a rectangular stonegrave. Unbelievable, but true. There are still 54 of them. 52 in the province of Drenthe and 2 in the adjacent province of Groningen. "Hunebedden" as they are called in this country. But not built by Hunen (or huynen = giants) and not beds but graves as we know now. So Drenthe, in the northern part of the country, is the hunebedden-province. It's a province of outstanding beauty with sanddunes, woods, moors, heather, picturesque villages, 200 years old farmhouses with thatched roofs. And mysterious stonegraves..!

In Drenthe there are no mountains or rocks. But hunebedden are made of huge stones. Where did they come from..? The answer is: from Scandinavia. About 200,000 years ago, during an ice-period, most of northern Europe including our country was covered by a thick layer of ice. The big boulders of which the hunebedden are made of have been transported to The Netherlands by slow moving ice-glaciers. Even today, digging in Drenthe's soil, smaller and bigger stones emerge. About 4000 BC the hunters that visited Drenthe before, changed their culture and lifestyle radically. They learned to grow wheat, to domesticate cattle and to build farmhouses. They settled here as the first farmers in the region. Archaeologists call this period the Neolithics or New Stone Age. This did not happen only here but also in the south of Sweden, in Denmark and the northwest of Germany. These farmers cut the woods with stone axes and cultivated the arable land. About 3450 BC they started building huge stonegraves using the big boulders that were scattered all over the place. They also made all sorts of earthenware, many of them in the form of a funnel. Because of that archaeologists say this people belong to The Funnel Beaker Culture.

So there is no mystery after all..? Yes there is. The big question remains unanswered. Why did these simple farmers make such a tremendous effort to drag those heavy boulders to a construction site and pile them up to making a huge stonegrave? And how on earth did they do this..? There are several theories but even today it would be a hell of a job..! A feeling of great astonishment and admiration remains.

D1 - Steenbergen (f.eks Roden)

Van Giffen i dolmens nummereret fra nord til syd. De nordligste, så D1 er beliggende lige syd for Roden i de nordlige klitter ved den lille landsby af dette navn til hunebed takket: Steenbergen. Det er en fin medium hunebed og er i et turist-område 150 meter fra banede vejen i en lille Sand. Den hunebed er skraa til Hældningen af en klit. Det er ret komplet. Alle 12 slid sten, alle seks klare sten og de to tæt sten er til stede. Selv gate med to luftfartsselskaber og en hætte sten komplet. Den hunebed i 1953/54 af Van forgifter væsentligt genoprettet. Denne meget galt i dårlig. Alle var mellem slid cap sten sten tilfælde og klare sten blev opløst i fem stykker. Disse blev cement og mursten tilbage sammen gekit. Nogle er gået ud slidlagets sten blev rekonstrueret og faste, og hætten sten blev genoprettet. Havnen cap sten havde gentagne gange genåbnes, efter det var afgegooid der af besøgende. I marts 1997 hunebed blev alvorligt beskadiget ved brandstiftelse. Den anden endelig ved mid-cap sten blev brudt, og der var mange fragmenter bortfaldt. Skaderne er genoprettet så tæt som muligt. Stykkerne var limet sammen igen, og siden 21. juli 1997 har en hætte sten på ryggen slidlagets sten. I hunebed er en rummelig parkeringsplads, og der er to oplysninger kolonner. placeres.

D2 - Westervelde (i Norg)

Wester Velde er på oerbos Norgerholt, to miles syd for Norg. D2 er et lille hunebed med 4 oprindelige klare sten, to sten om luftfartsselskabet kan sættes. En rest af den tredje cap-sten er i graven og den fjerde mangler. Der er dog to port zijstenen. De 8 slidlagets sten og 2 tilsluttet sten komplet. Den hunebed er roligt beliggende på en mark mellem land og let fra vejen. tilgængelige.

D3 og D4 - Midlaren

På grund af den særlige placering på væg af en bondegård at dolmens, dette par er en af de strangest i Drenthe. På trods af placeringen på en brolagt vej, er de ikke direkte i øjet. Følg guiden til en smal sti, der er gået mellem to gårde ved wurmt og du vil kun se de store grønne sten træsko de to på én linje bag dolmens, højre mod gården væg. Selv om fri udfylde alle klare sten og alle, men en opslidende sten er til stede, dette dolmens par aldrig genoprettet. Men de fleste af revner i soklen sten med cement tæt gnidningsløst. Af de i alt 13 klare sten, der er 12 mellem den lodrette belastning slået sten. Men de udgør et smukt ansigt, ikke mindst ved den gamle ege med deres filialer til lunefuld sten delvis overlappende. Skjult i den afdækning af adgang omzoomt, stenen, der nogensinde havde de bronze navn plaque. Dette navn syntes senere og er nu i dolmens Oplysninger i Borger.

D5 - Zeijen

Dette er modsat Park hunebedje de Zeijer Strubben, 100 meter til højre Zeijen - Peest, men er der ikke at se. Det er hunebed n.l. i et lille hul. Det er ikke svært du dekheuvel oprindelige forslag. Kun de fire klare sten er synlige. Den hunebed blev i 1833 opdaget og udgravet, men ikke helt, fordi de otte slidlagets sten og to sten er stadig i vid udstrækning udelukker sand. Et vejskilt på vejen fører dig gennem en smal banede vejen til en parkeringsplads på stedet ved siden af hunebed. Et par store kampesten gade (som intet i hunebed at gøre) og et navn plaque markerer indgangen til hunebed område.

D6 - Tynaarlo

En mini hunebed, men cool og alt på plads: tre klare sten, seks luftfartsselskaber og to sten tæt sten. En dejlig hunebedje ret langs trafikeret vej Zeegse-Tynaarlo placeret. Hundrede meter væk razen intercitytoget's Assen - Groningen vv over. Af giftstoffer fundet i nærheden har 4 dolmens have været. Undersøgelse af jord resulterede i et væld af glasset akser, pilespidser, potsherds, rav perler mv. Der er ingen mulighed for at parkere bilen. Der er dog den berømte naamplaqette og et træ bænk og en bin

D7 - Boswachterij Schipborg

En noget anonym hunebed, skjult i skoven ovenfor Anloo. Ikke så let at finde. Fra vejen Schipborg - Anloo mod boet Schipborg venstre en blindgyde spor, og derefter søge i skove og heder i Kniphorstbos. Faktisk (forbudt) militær uddannelse, men det du ikke har meget at tiltrække. Drej straks til højre og går lidt videre end De planlagte, et voilà!. Ikke stor og ikke små: 5 cap sten. Luftfartsselskabet 8 og 2 tilsluttet sten er for størstedelens vedkommende under sandet. Det ser ud som hunebed lav. De to kampesten på den sydlige side er sandsynligvis havnen havde sten. Der er ingen tegn eller andre faciliteter for de besøgende.

D8 - Boswachterij Schipborg

I samme skov som D7, men bedre til at finde. Tilgængelige fra vejen Schipborg - Anloo. Gem 250 m neden for sand vej til D7 venstre en generøs og god til biler fremkommelig spor (med cykel) i. Efter 1km, vend svampe til Anloo højre og du vil se hunebed allerede forladt weg.Vier klare sten som pænt i otte slidlagets sten og klipper lukke to resten. En sten gate er der stadig. Placeringen af den anden er gift med en cement print (a plomb) markeret. Adgang er en zwerfkei med bronze navn plaque og en alternativ infozuil på en hældende afgezaagde trunk. Den hunebed er beliggende i den smukke Kniphorstbos, og det er endnu nemmere fra Annen gennem cykel tunnel under N34 at nå.

D9 - Annen

D9 er en lille, ufuldstændige hunebed denne ret langs trafikeret vej Zuidlaren - Annen er beliggende. Der er stadig en terreintje men det er fuldt optaget af de omkringliggende bygninger. Oprindeligt de hunebed fire og otte dæk slidlagets sten, der nu kun to eller fire. Desuden er der en vigtig havn, og de to sten. Beliggenheden af de manglende brikker ved Van gift med plombes angivet. De resterende bronze navn plaque hedder: Prov.Hunebed D IX, Noordlo.

D10 - Gasteren Klitter

D10 er på rette Gasteren - Old Mill i Gasteren klitter. Der er en rummelig parkeringsplads. Gennem et spil tjenesteliste Indtast din smukke, bakkede sand skov og lyng område de små hunebed er beliggende. Det er en frit tilgængelig vandreture, men der Graasten en flok og daaarom indhegnet. D10 er en ufuldstændig klein.en hunebed: 7-carrier og 2 lukker sten, som oprindeligt har beroliget 4 cap sten. Der er kun 2. Der var en bronze plaque med navnet hunebed, men er nu verdwenen.Zowel i Parkering som hunebed er en info kolonne.

D11 - Boswachterij Anloo

Gem fra vejen Anloo - Andre, lige før storm vennetje Veen venstre sporet til en gate drev forbud. Efter ti minutters gang vil du se en åben plads i skoven en smuk hunebed. Fire klare sten pænt hvilende på ti luftfartsselskaber og to tæt klipperne. Desværre er det vestligste femte cap sten. En sten gate er der stadig. Fra gift markant placering i den anden med en plomb. Stenen Tomb er meget rolig beliggenhed, her finder du kun cyklister og vandrere. Mærkeligt nok kan du finde dette ganske interessante hunebed ingen tegn, info kolonne osv. Men en grim affald, irriterende nær hunebed var vellykket. Nogensinde gav en bronze plaque med navnet. Stenen er der stadig, de plaque er der for at være helt ødelagt. Ga i de største cap sten, og lad 5.000 års historie på din handling. Så er du forskellige person.

D12 - Eexter Es

Det er en elendig bunke sten venstre midt i den golde stor højde lejr Akkers eller Eexter Es. Vejen mod det er vanskeligt at finde. Ga i Eext nye villa i det nordlige og du vil se en indikator lys. Af giftstoffer endnu sig den ulejlighed at nogen afstand en sten med den berømte bronze navn plaque skal placeres.

D13 - Eext

Dette er en meget speciel hunebed. Unik blandt hans jævnaldrende. For det første fordi han stadig (eller bedre vejr) delvist skjult under hans klit og for det andet fordi det er en såkaldt trappe Tomb: adgangen til (små) Vault er fremstillet ved en stige fra viertredig toppen af bakken. Fra toppen seks luftfartsselskaber og to lukker sten synlige. En af de manglende cap stenen blev fundet i landsbyen og returneret i 1976. Allerede i 1756 blev det opdaget, at højen en hunebed skjulte. En vis Van Lier, er, når alle forhastet at gravene, og har "en masse urnae og sten mejsler" fjernes. Når Fra gift i 1927 en anden lille tynd om det, var der ikke meget mere at finde.

D14 - Stop Eexter

D14 er en af de større dolmens. Endvidere er det rimeligt komplet og intakt: 6 cap sten der hviler på den støtte sten af de to (måske tre) mangler stadig et par stykker i graven. Disse bærer spor af boring af huller for krudt, som de split. De 18 sten og opslidende 2 udelukker sten komplet. Restaurering haft nogle tricks anvendes. Sun har længe været den mest østlig klare sten med en mursten pilaartje blevet støttet. Det er ikke så længe siden af en rustfri stål pin udskiftes. Der er tre poortzijstenen og 8 sten ring rådighed. De forholdsvis store omkringliggende område i delstaten gemt og er en ø i det dyrkede land. Den hunebed fra banede vej gennem en stor parkeringsplads lettilgaengeligt. Parkeringspladsen er et info kolonne og hunebed en anden. Stenen med den berømte bronze navn plaque i 1997 af årsager ukendt for mig fjernet.

D15 - Loon

Provinsen hovedstad Assen i det kommunale hunebed et rigt og liggende til rustikke esdorp Loon. Det er et medium hunebed i høj Looner Es jordejendomsret besparelser enklave. Indtil 1870, denne hunebed stadig delvis i hans dekheuvel dækkeevne. Hvornår blev den "restaureringen", i godkendelsen ordre fra kommissæren for dronningen er nødvendig for at afdække de arkæologiske monumenter. Fire af de fem klare sten ligge pænt på plads, den femte er kun et fragment, der er til stede i jorden. Alle 10 sten er opslidende og havnen er færdig: fire sten og iført en hætte sten. Den enspænder hunebed er en smuk krans af rige sten. Der er så mange som 18 af de 23, og det er især fordi det er den sten tag i fortiden som den første forsvundet. D15 er den eneste hunebed, der er synlig fra toget.

D16 - Balloo

D16 er et af de største dolmens. Det er et par hundrede meter nord for Heide natuuurreservaat lejren. Denne lille, men smukt område på grund af de mange gravhøje i arkæologiske termer belangrijk.Ten vest støder op til beskyttede landskab Drenthe Stroomdal Aa. Den hunebed er tilgængelige gennem et til tider dårlige passably spor, både fra den retning fra den retning, som Balloo Loon. Det er ret komplet, herunder 2-zijstenen havn, en havn cap sten ring og to sten. Opgørelsen i 1918 var mindre hunebed blomstrer i: alle 9 af de 19 klare sten syntes at have været smuttede zijstenen. I 1978, er de alle sættes tilbage på plads. I tidens løb var der en helt og en anden næsten afgekieperd. Begyndelse i december 1999 og genindsat de to sten med stål ben (kaldet dykkede) likvideret. Lang har en ikke bærer hans sten beliggende. Ved udgangen af juni 2000, han næsten helt sikkert afgeduwd vold. I december 2000 er, at skaden er genoprettet, omend meget skødesløs. Både cap sten og de to luftfartsselskaber store sten fragmenter bortfaldt. Det er håbet, at monument nu bliver alene tilbage. D16 er et af de pænere dolmens uden turistetablissementet ruter og dermed mere interessant. Besøgende til at finde den lille område kendt hunebed bronze navn plaque og en info kolonne, et par bænke og skraldespande.

D17 og D18 - Rolde

Måske er de to mest berømte dolmens i landet. To relativt store dolmens nær hinanden, er let tilgængelig, under røg Assen. De er lige bag den smukke middelalderlige Rolder Kirken. Gør din bil ned til parkeringspladsen bag kirkegården og indtast rummelige af tusindvis af turister slået hunebed område. D17 er den nordligste. D18 er 200 meter syd og det er direkte på, at en masse netter med løgne. D17 er lidt rodet indtryk. Den har otte klare sten, som stadig er på hans fødder, men en tilstand. De andre er helt eller delvis smuttede ud for deres medier eller er fragmenteret i graven. Et endeligt fordelt i halve. Den klare sten i midten står ud for dens størrelse. Der er 15 luftfartsselskaber, 2 låse og 2 poortzijstenen. D18 ser pæn og velhavende. For at opnå dette, dog havde ganske lidt at blive forfalsket. Stål ben, to af de syv klare sten på plads. De 14 luftfartsselskaber og 2 tilsluttet sten er fulde, og der er 2 poortzijstenen men ikke påfaldende, fordi de næsten alle er under sandet. Det gamle egetræ karakteristisk at D18 nogensinde indrettet, som det var sten vergroeid håber, at han sammen med den alvorlige trussel, og derfor bør fjernes. Siden da er dette hunebed nogle Bald lidt på. Den egetræ i D17 er der stadig, men det er det hele. Han er undermineret af lyn, de hulrum med ingesmeerd tjære og jern ben i form i betragtning. Det er et mirakel, at han stadig er i live. Indgangen af området er præget af en række af 19 store omstrejfende klipperne. Var måske nogensinde ring sten?. Et meget stort Boulder bærer en bronze navn plaque. To kolonner af information, en picnic bord, bænke og affaldsspande er faciliteter til almenvellet plan.

Overlevelsen af de to dolmens var stor fare i 1847, når de monumenter, som Rolder marked styring i salg var sket med den reelle mulighed for, at de ville blive revet ned. Dette medførte, først på provinsniveau og på nationalt plan til store protester, som sidst i 1872 efter megen juridisk gekissebis resulteret i opkøb, som regeringen i de to dolmens for summen af f. 150, -. Denne sag viste sig at være af stor betydning: det markerede offentlige og statslige drejning til fordel for bevarelse af vores forhistoriske kulturarv.

D19 og D20 - Drouwen

En anden dolmens bedste par og en interessant par. Tourist stærkt angrebet (til højre på vejen til en udvej), men også dybde ved Holwerda og Van gift undersøgt. I september. 1998, to dolmens væsentligt genoprettet brudstykker af 2. split cap sten tilbage til hinanden, og transportøren gekit sten ophævet. Desuden skal alle opdaget revner i dækket, side og ring sten med cement tæt gnidningsløst. De to mellemstore dolmens. D19 (vestlige) havde oprindelig 8 cap sten. Den vestligste mangler. 2 er kun brudstykker til stede, og som ligger i bunden af graven. De øvrige 5 er (nu) pænt til at transportere sten. De fire poortzijstenen er komplette og stenen til september. 1998 ud for porten var, at poortdeksteen år. D20 har stadig 5 i den oprindelige klare sten 6, hvoraf der september. 1998 kun en i regnskabsmæssige sten udhvilede. Nu er der 3 så godt som muligt genindføres. Igen er der 4 port sten (og en poortdeksteen), men hvad er der konkret er en næsten komplet ring af sten: 21 elementer (i stedet for de seks savnede ved Van gift med plombes markeret). Der er 2 kolonner info. En viser resultatet af udgravninger under D19 hvilket skabte et væld af Artifacts: ikke mindre end 400 potter, 13 glasset akser, rav perler 9 og 6 stykker af kobber. Yderligere stykker menneskers ben og hairstyles valg.

D21 og D22 - Kilde Neger

Området omkring Borger, en perfekt placering til Tragt-bægerglas mennesker var. Inden for en radius af 5 km, finder vi ikke mindre end elleve dolmens, herunder fem i landsbyen Kilde Neger nord for Borger. (D21-25). D21 er den smukkeste og på grund af arkæologiske fund, som er den vigtigste. Selv om han kun har tre (store) cap sten men ser fascinerende ved imponerende bøg næsten en funktion af den bærende sten, men også hele billedet af hunebed dominerer. Den 7-carrier og 2 tilsluttet sten er stadig delvist under sandet, og en port sten. D21 er i 1918 af Van gift på Artifacts undersøgt og resultater. Blev der fundet fragmenter af et samlet antal på 600 stykker keramik. D21 er et af tvillinger, D22 er et stenkast men er temmelig uvæsentlig. (2 dæk, 3 luftfartsselskaber og 2 tilsluttet sten).

D23 og D24 - Kilde Neger

I disse to fattige rock bunker dolmens er næppe genkendelig, så lidt er tilbage. Begge ruiner har en deksteentje at den regnskabsmæssige sten resten. Faktisk er der to af trillinger. D25 er beliggende lige øst.

D25 - Kilde Neger

D25 er den tredje af trillinger eller virkelig det første fordi det er større og mere intakt end de to andre: fire klare sten som pænt otte slidlagets sten og klipper lukke to resten. Af denne hunebed jagende draegtighedsperioden sten næppe over jorden uit.Het ganske fremkommelig vej til dolmens fra Kilde Negro er helt klart en (original) underskrive angivet. På den anden side, klinkerne vej Borger - Drouwen desværre forsvundet. Et par hundrede meter længere mod vest er D21 og 22 i samme spor.

D26 - Drouwenerveld

I D26, kan du bruge bilen, og han er ikke så let at finde. Fra Drouwen vilkår på den anden side af N34. Gennem nogle snævre og dårligt banede vej for at komme til nabolaget. De sidste 500 meter til fods. Ønsket er det værd: På kanten af skoven du se en mellemlang hunebed fem klare sten, alle pænt på plads. Den hunebed ser så lav som 12 bærere og 2 tilsluttet sten næsten forsvundet under sandet. Det synes næsten, som om den fælles landbrugspolitik sten på stedet for at hvile. D26 er et af de 14 dolmens, hvor en eller flere ring sten dem. Her er der 13 af de oprindelige 27 til stede. De 14 savnede ved Van gift med plombes gemarkeerd.Aan de 4 resterende havn regnskabsmæssige sten kan ses, at denne Tomb en lang korridor og har haft input. Også, formen af den oprindelige Mound stadig synlige. Der er en info-plader og to kolonner, en med følgende oplysninger: Denne hunebed mellem 1968 og 1970 grundigt af arkæologer fra University of Amsterdam gennemgået, og ikke uden succes: På kælderen gulvet, de fandt resterne af 160 potter. Desuden sten våben og redskaber og rav perler. Før indgangen de fandt en slags blote grube med 2 komplette fajance potter.

D27 - Borger

Denne grav er kæmpe stykke de modstand i dolmens. Var hovedkvarteret for Folkeparti Tragt Cup? Med en længde på 22,5 meter hunebed det største i Nederlandene: 9 sten klare sten den 26. luftfartsselskaber og 2 tilsluttet sten og en komplet port med 4 zijstenen og 1 cap sten. 2 Småsten i nærheden kan have været sten ring. Mange arkæologiske fund i den seneste tid, er der ikke mere. Den Groningen Joffers Titia Brongersma i 1685, som allerede havde gjort det nødvendigt. Dette er ikke bevaret. Ud over hunebed Det er Flint'n Cover, eller de nationale Information Center dolmens, en meget interessant udstilling om alting med dolmens og Tragt Cup Folkeparti ansigter. D28 og D.29-Buinen

Borger blade i østlig retning, og efter 1 km på metret du se ca 100 meter til højre for at Buinen den hunebed par D28 / 29. Sæt bilen i skulderen af vejen og gå langs de ofte mudret sti til de små hunebed område. Det er to næsten lige store hunebedjes. D28, som er den mest nordlige tre klare sten og bære alle 8 stykker og 2 tilsluttet sten. De mest østlig havn og hætten sten fliser mangler. D.29 har to store og meget flad cap sten, hvoraf den ene er sneget sig ind i graven. En klare sten mangler. Denne hunebed Men to gate sten. Transportøren og udelukker sten med 10 enheder komplet. De to klare sten af D.29 kan have et helt dannes. Det gav "vakantieman» Frits Bom i sin bog "The Mystery af dolmens" anledning til den antagelse, at fission hunebedbouwers avancerede teknikker til rådighed. Under alle omstændigheder er det næsten helt flad sider af nogle klipper på mange dolmens mindst bemærkelsesværdig. Nogle arkæologer udelukke, at nogle sten er ikke delt. Den måde, at der skete, er uklart. Vekslende varme med varme og afkøles med vand, en mulig metode. Tjenester til offentligheden ikke dolmens i par, men en ring af omkringliggende træer, den hunebed terreintje i D28 og 29 er en lille hyggelig karakter.

D30 - Boswachterij Exloo

D30 er turisme Hondsrug ANWB-ruten midt i skoven, og derfor Exloër parti udholde. Det er et lille hunebed med 4 eller 5 oprindelige klare sten, hvoraf kun 3 er til stede. Men to gate sten til stede. Dette er hunebed i 1918 af Van forgifter systematisk. Han opdagede i denne grav sten fem lag eller gulve. Den nederste etage var 1,70 m under bunden af klare sten, hvilket betyder, at det kunne stå oprejst. Mellem etager blev potsherds, sten hatchets og Pilen peger fundet. I stenen uden pakskiven grafruimte forskere fundet 3 dekoreret skalaer. De to hunebed info hellefyr og sten med en bronze navn plaque.

D31 - Hunzebos mellem Exloo og Valthe.

Denne hunebed du bedre kalde en rod. Her kultur barbarer fra det sidste århundredes store hus. D31 bør være omkring 1820 opgegraven.In 1822 forskere har rapporteret: "en fremragende og welbewaard hunebed karakteriseret ved ejerskab af 5 s for bedst varetager deres sten klare sten hvilefase. Seks slidlagets sten, to sten og lukker et alvorligt tilfælde klare sten er alle der er tilbage. Placeringen af de to forsvundne sten og transporterer to sten gate med plombes angivet. Lanceringen af den oprindelige dekheuvel er stadig tydelige. Den hunebed er placeret i et hul på denne bakke. For dem, der gider at tage: ga 1.5 km syd for Exloo på vejen til Valthe venstre gennem en keienweg den Hunzebos og derefter kan du se ham efter 400 meter til højre.

D32 - Odoorn

D32 er beliggende 1 km over Odoorn langs vejen til Borger. Den første sand vejanlaeg. Der er en side pointer. Stien løber døde mod det højere hunebed område. Det er en »lav« hunebed de syv luftfartsselskaber og to tæt klipper er halvvejs under sandet. Fire af de fem klare sten er tilgængelige. Der er en klippeblok med en bronze navn plaque i begyndelsen af Zandweg.

D33

Denne hunebed at eksistere i 1959 som en udløber af 9. cairn kampesten. Det var mellem Odoorn Valthe og D34 nær Overdækket Herveld, men blev skrottet for genoprettelse af D49.

D34 - Valthe vest

D34 er et sandy stien til venstre af vejen Valthe - Odoorn. Et ufuldstændigt hunebed og tilbyder et forsømt udseende. Når det var en mellemlang hunebed 5 cap sten. Der er stadig 3, hvor der er en carry stat. De andre 2 er skotske og fordrejninger i graven. De 10 luftfartsselskaber og 2 tilsluttet sten er næppe over jorden plan off. Der er 2 poortzijstenen. Foden af bjerget er originalt som en ring rundt om hunebed.

D35 - Valthe sydvest

D35 ligger 1 km syd for D34 til et spor, venstre vej Valthe - Klijn Dijk om den nordlige udkant af Valtherbos og er af samme størrelse. Han har blot to cap sten, som er en slap væk. De fleste af de 10 luftfartsselskaber og 2 tilsluttet sten næsten helt skjult under sandet. Det banede vejen er en retning tegn.

D36 og D37 - Valthe syd

En anden dolmens par, et par meter fra hinanden, på den sydlige kant af landsbyen Valthe. Det er lige så ansvarlige for retningen Zandweg dolmens kan findes. I begyndelsen af Zandweg er en retning. De er en rummelig område med smukke træer, som enkeleals den sande med dolmens er vergroeid. D36 har fire klare sten, men tre af dem har sneget sig væk og mangler. D37 er temmelig rodet, to cap sten placeret i bunden af graven og tre svagheder.

D38 - D.39 og D40 boswachterij Emmen (Valtherbos)

D38 med D.39 og 40 er en trio, at lige over Emmen på en hede i boswachterij løgne. Fra nord, banede vej gennem skoven i en bil tilgængelige spor. Efter 600 meter du se dem på din højre. Fra beboelse Emmermeer er sporet i skoven langs 3 dolmens udfører. D38 (det nordligste) ikke mere. Oprindeligt var det en mellemlang hunebed 4 eller 5 cap sten. Der er nu 2 og ligger på jorden. De 11 luftfartsselskab og udelukker sten næsten forsvundet under sandet. Men formen af den oprindelige dekheuvel stadig genkendelig

D.39, 25 meter fra D38, er omgivet af en runde zandwal, resten af det oprindelige dekheuvel. De 8 luftfartsselskab og udelukker sten, der er alle stadig ligger dybt i sandet. Et forholdsvis fladt klare sten er på den regnskabsmæssige ædelsten, 3 nogensinde vil have. Også for oprindelse er en lille grav. D40 er det mest interessant af de tre. Han har kun to, men store cap sten at pænt i de fire regnskabsmæssige sten og de to tæt klipper resten. Der er en sten gate, den anden er mærket med en plomb. I 1918, denne hunebed stadig delvist under hans dekheuvel dækkeevne. Årsag til Van modgift til strukturen i dekheuvel undersøgt. Højen var en meget stor del af området kampesten (kaldet sten pakning) til at indeholde. Herfra giftstoffer fundet bevis for en aanvoerweg til toppen af bjerget, langs klare sten blev trukket eller valset. Den Mound blev genoprettet efter undersøgelsen. Som på billedet for at se den senere, dog blevet udgravet.

Tre små dolmens nærheden af hinanden. Hvorfor ikke en større? Måske har de bygget af successive generationer. Vi vil aldrig vide.

D41 - Emmen nord

D41 er ikke stor, men stadig ganske godt intakt: 4 til 8 slidlagets sten klare sten og to tæt klipperne. Der er ingen havn eller ring sten. Stenen monument er placeret på en græs / hede område direkte på vej Emmen - Odoorn til beboelse Emmermeer. Den bronze navn plaque er grøn. Den røde tegn på stub, at alle dolmens sker, advarer besøgende at klatring i klipper er farligt og gjort på egen risiko. Ideelt set ville vi gerne forbyde, men det er umuligt. Men et forbud mod brand eller under sten, fordi den kan briste.

D42 - Emmeres

D42 er beliggende i den østlige del af Emmen i Emmeres og er kun tilgængelig til fods eller cykel gennem en 500 meter lang trackway. Det er desværre en ufuldstændig hunebed. Her er kampesten samlere forsøger. Grav sten har sandsynligvis haft ni klare sten og således hørte til de større dolmens. Der er fire i løbet af kun to i deres sted. Også manglede 7 regnskabsmæssige sten og en hjørnesten. Plombes give placeringen af forsvundne til. Træer er hvad dolmens omfatter en hunebed med en dominerende træ hele tiden, men ikke ud i en alvorlig tilstand. Der var engang et navn plaque, der nu er gået fra stenen.

D43 - Emmen Schimmeres

D43 er et såkaldt Long Graf, som i Nederlandene, men en. I det nordlige Tyskland er der stadig nogle. Inden for næsten komplette sten ring på 52 sten (restaureret) er to gravgaden indbygget i de 40 meter lange dekheuvel. Den nordlige cap sten Tomb har tre til seks luftfartsselskaber og to tæt klipperne. Syd har fem klare sten, som kun var to tilbage. Desuden er der en belastning på 10 sten. Men både udgravet to port regnskabsmæssige sten. Den lange grav ligger i Emmen vest for vejen til Odoorn og gennem en kort vej til fods. Der er to kolonner info. Der er ingen parkeringspladser.

D42 - Emmeres

D42 er beliggende i den østlige del af Emmen i Emmeres og er kun tilgængelig til fods eller cykel gennem en 500 meter lang trackway. Det er desværre en ufuldstændig hunebed. Her er kampesten samlere forsøger. Grav sten har sandsynligvis haft ni klare sten og således hørte til de større dolmens. Der er fire i løbet af kun to i deres sted. Også manglede 7 regnskabsmæssige sten og en hjørnesten. Plombes give placeringen af forsvundne til. Træer er hvad dolmens omfatter en hunebed med en dominerende træ hele tiden, men ikke ud i en alvorlig tilstand. Der var engang et navn plaque, der nu er gået fra stenen.

D43 - Emmen Schimmeres

D43 er et såkaldt Long Graf, som i Nederlandene, men en. I det nordlige Tyskland er der stadig nogle. Inden for næsten komplette sten ring på 52 sten (restaureret) er to gravgaden indbygget i de 40 meter lange dekheuvel. Den nordlige cap sten Tomb har tre til seks luftfartsselskaber og to tæt klipperne. Syd har fem klare sten, som kun var to tilbage. Desuden er der en belastning på 10 sten. Men både udgravet to port regnskabsmæssige sten. Den lange grav ligger i Emmen vest for vejen til Odoorn og gennem en kort vej til fods. Der er to kolonner info. Der er ingen parkeringspladser.

D44 - Emmen West Esch

Jeg har i denne rapport et par ynkelige rester af dolmens, men det spænder kronen med en hætte sten og mursten to luftfartsselskaber er D44 knap hunebed eksempel. Den Boulder i området har sandsynligvis også hørt. Han står i gården af en gård og er ejet af den landbruger, og er det eneste, der stadig er i privat besiddelse. Mere nysgerrige end interessant. Desuden er du nødt til at gå søge gennem alle de små veje i Hamlet af West Esch.

D45 - Emmer Dennen

Den hunebedbouwers den D45 med ekstra vanskeligt. Denne store hunebed er n.l. på en stor bakke i Emmer Dennen, et par hundrede meter fra byens centrum. Tænk den oprindelige dekheuvel er forbi, og du har et lille bjerg. D45 har seks af de otte oprindelige klare sten. Af dette er der tre fuldt udstyret til at transportere sten, de tre andre er halvvejs smuttede ud. De mest østlig cap sten er så store og så flad. de bygherrer, at antallet og placeringen af stenene til at varetage denne sten for at ændre. Historien går på, at Louis Napoleon med hest og allerede har været på toppen. D45 har op til 19 luftfartsselskaber og to tæt klipperne. Den hunebed er omgivet af 13 sten ring, de 25 savnede er plombes fremhævet. Der er to poortzijstenen. Den hunebed er ikke langt fra hovedvejen, men skoven er forbudt for motoriseret trafik. Der er en parkeringsplads i Boer Markeweg nær hunebed.

D46 og D47 - Emmen - Angelslo

D46 og D47 er fuldt byernes bygninger swallowed. De er i nabolaget Angelslo. Du har brug for et godt kort over Emmen nødt til at finde dem. Men det er stadig ofte behov for hjælp fra beboerne. D46 er på ynglesucces i en offentlig park mellem husene. Den hunebed blev restaureret i 1960. De fire klare sten som spredte lag var tilbage på de ti slidlagets sten ophævet. Den hunebed er nu en legeplads attributten end en arkæologisk monument. D47 er den anden i distriktet hunebed Angelslo. Dette monument er en lille terreintje tusssen lejlighederne af Haselackers gemt. Fra denne hunebed de ti luftfartsselskab og udelukker to sten næsten forsvundet under sandet, som næsten klare sten på stedet. Indtil for nylig, at to af de fem klare sten mangel. I juli 1979, byen Emmen to store kampesten, som er placeret på de tomme pladser, så hunebed synes nu afsluttet. En temmelig usædvanlig handling. Hvis denne politik er stadig meget arbejde at gøre i Singapore!

D48 har "Stone Nordrhein Pram"

Dette nummer er mangler. Stenen Nordrhein Pram "var ikke, som oprindeligt tænkt på giftstoffer, sandet over klare sten af en fremragende hunebed at være. Der blev under de enorme Boulder bare sand, og det er ikke hunebed.

D49 "Den Pape Free Church" - Schoonoord

Denne hunebed som prædikestolen gejstlige blev reformeret i det 16. århundrede hemmelige HAGE prædike imod paapse i forvaring. Derfor det særlige navn. Nu er dette den perle sten grav under dolmens. Det blev i 1959 af Van gift, med halvdelen af den dekheuvel efter konsumption af den oprindelige tilstand, og som sådan en uddannelses-og turistattraktion. Undersøgelsen af 1.918 mennesker fandt denne hunebed i sørgelig tilstand "til. Af de seks klare sten var der kun to, og de blev smuttede ind i kælderen. To af de tolv sten havde brugt underskud som de fem havnen, og næsten alle sten ring sten. Af giftstoffer, de manglende sten fra andre steder i landet Drentse kravet, herunder ryddelige hunebed D33. Åbningerne mellem dæk, side og tæt sten blev igen fyldt med sten stoppe. Gatewayen, bestående af fire sten og iført en hætte sten blev rekonstrueret, gulvet i kælderen med børns hoveder og brolagt med granit sandkorn equaled. Endelig har hunebed over halvdelen igen med et dekheuvel består af sand, og overvågning, er omfattet. Ved foden af højen var nyre-formet ring af 28. stående sten kant genoprettet. Den hunebed er til fods gennem et smukt Boslaan langs midten huifkarren rækkevidde. En bronze portræt i en sten, mursten, de 'far' af dolmens fortjente ære. To kolonner give oplysninger information.

D50 - North Sleen

Fra North Take andet banede Leen (blinde) ret i Zweloërstraat. Vil du se 2 dolmens: D50 og D51 højre til venstre på vejen. D50 er en dejlig og helt store hunebed. Den næsten fuldstændig kreds af 24 store sten ringen er direkte i øjet. Nogle er næsten lige så store som bærer af graven sten. Billedet på de resterende træ var det halve af døde og måtte desværre udgå. Den Tomb har syv (otte) cap sten, der blev til en restaurant i september. 1998 fuldt seksten og to side stenene er tæt ondersteund.Ook der er en sten gate på plads. Mærkeligt nok er der denne smukke hunebed ingen mindeplade, og indtil for nylig ikke kolonne info. Ikke engang en plads. To affald siloer, de besøgende gør.

D51 - North Sleen

D51 er placeret 100 meter tilbage til den anden side af vej frem onttakeld på. Igen tilsyneladende kampesten røvere forsøger. Men det er et ret stort hunebed med formentlig syv klare sten. Dette fremgår af fjorten slidlagets sten, en mangler, er markeret med en plomb. De fire forsvundne cap sten forårsager et gabende hul i midten af graven. Der er tre poortzijstenen fremlægge en plomb, placeringen af den fjerde. Stenen med den oprindelige bronze navn plaque er der stadig. For nylig på et træ søjle generelle oplysninger om dolmens læse .. I North Sleen og langs vejen til Zweelo er vejskilte til dolmens.

D52 - Diever

D52 er et medium hunebed med seks cap sten, hvoraf tre, og tre af de fjorten sten resten luftfartsselskab. Der er også tæt februar 2 sten og en sten gate. Af de andre sten gaten, det sted, markeret med en plomb. Der er en hætte sten. Opgørelsen i 1918 blev hunebed der "i hele dårlig" på. De spredte sten liggende optjent navnet hunebed længere. Under ledelse af Van giftstoffer er hunebed grundigt restaureret i 1953-54, hvor de fleste regnskabsmæssige sten igen at være etableret og sat ned. Den ligger langs hunebed Groningerweg i Diever. Der er et navn plaque og en infozuil.

D53 - Havelterberg

D53 er den næststørste hunebed i Nederlandene, og også en med en turbulent historie. Han har 23 bære sten, 2 lukker sten og 9 cap sten, da en nylig restaurering tilbage alle pænt om den regnskabsmæssige sten resten. Havnen er der stadig, komplet med 4 luftfartsselskaber og 1 sten klare sten. Fra de store oval ring er 10 sten. Oprindeligt skal mere end 40 sten have eksisteret. Fra toksiner i 1918, da undersøgelsen begyndte, alle undtagen én cap sten til sten carrier smuttede. Han var seks repositionering. På trods af tidligere resultater, forskerne fundet i gulvet var fragmenter på op til 665 fajance potter. Den største opdagelse nogensinde gjort i nogen hunebed. Antallet af andre objekter, der dog var beskeden: tre glasset akser, en Arrowhead, en klub, tre perler af jet og en af rav. I 1945 syntes skæbne af hunebed skal forsegles. Den tyske besættelsesmagt krævet demonteringen af monument til opførelse af en lufthavn. Nedrivningen gik igennem, men de nederlandske myndigheder var i stand til at undgå værre: Med en dragline, mere end 50 store og små klippestykker forsigtig i en 6 meter gødningskælderen depositum. Længe de ikke var placeret. Umiddelbart efter krigen blev de igen gravet op og afsluttes i 1949 begyndte restaurering. I 1950, den hunebed der igen, som om intet var hændt.

D54 - Havelterberg

Den sydligste hunebed, det sidste nummer. Det er placeret cirka 200 meter væk fra D53 på den anden side af vejen. Det har seks klare sten, fire fuldt udstyret til at transportere sten. De mest østlig cap sten mangler, og hjørnestenen der. Men alle slidlagets fjorten sten stede. Der er stadig en poortzijsteen tilgængelige. Det er den smukke beliggenhed på Havelterberg bemærkelsesværdige.



Externe referencer

For yderliger information, prøv at se på følgende hjemmesider:

Hollandske hunebed











MegalitCulture
MegalitCulture large

Megalit kulturens
udbredelse i Europa




D1 - Steenbergen (bij Roden) Van Giffen nummerde de hunebedden van Noord naar Zuid. Het noordelijkste, dus D1, ligt even ten zuiden van Roden in de Noorder Duinen bij het gehucht dat zijn naam aan het hunebed dankt: Steenbergen. Het is een fraai, middelgroot hunebed en het ligt in een toeristisch aantrekkelijke omgeving: 150 meter van de verharde weg in een kleine zandverstuiving. Het hunebed ligt schuin tegen de helling van een zandheuvel. Het is vrij compleet. Alle 12 draagstenen, alle zes dekstenen en de twee sluitstenen zijn aanwezig. Zelfs de poort is met twee draag- en één deksteen compleet. Het hunebed is in 1953/54 door Van Giffen ingrijpend gerestaureerd. Daarvoor verkeerde het in sterk vervallen staat. Alle dekstenen waren tussen de draagstenen gevallen en één deksteen was in vijf stukken uiteengevallen. Deze werden met cement en steengruis weer aan elkaar gekit. Een aantal naar buiten gezakte draagstenen werden weer opgericht en gefixeerd, waarna de dekstenen werden teruggeplaatst. De poort-deksteen moest enkele malen worden herplaatst, nadat deze er door bezoekers was afgegooid. In maart 1997 is het hunebed zwaar beschadigd door brandstichting. De tweede deksteen was finaal door midden gebroken en er waren tal van brokstukken afgesprongen. De schade is inmiddels zo goed mogelijk hersteld. De brokstukken werden weer aan elkaar gelijmd en sinds 21 juli 1997 rust de deksteen weer op z'n draagstenen. Bij het hunebed is een ruime parkeerplaats en er zijn twee info-zuiltjes. geplaatst. D2 - Westervelde (bij Norg) Westervelde ligt bij het oerbos Norgerholt, twee kilometer ten zuiden van Norg. D2 is een klein hunebed met oorspronkelijk 4 dekstenen, waarvan er twee weer op de draagstenen konden worden gezet. Een restant van de derde deksteen ligt in het graf en de vierde ontbreekt. Wel zijn er nog de twee poort-zijstenen. De 8 draagstenen en 2 sluitstenen zijn compleet. Het hunebed is rustig gelegen op een eigen terrein tussen de landerijen, en gemakkelijk vanaf de verharde weg. bereikbaar. D3 en D4 - Midlaren Vanwege de bijzondere ligging, tegen de zijmuur van een boerderijtje aan, vormt dit hunebeddenpaar wel één van de merkwaardigste in Drenthe. Ondanks de ligging aan een verharde weg, vallen ze niet onmiddellijk in het oog. Volg de wegwijzer naar een smal paadje dat zich tussen twee vervallen boerderijtjes door wurmt en dan zie je pas de grote groen uitgeslagen steenklompen van de twee in elkaars verlengde liggende hunebedden; pal tegen de boerderijmuur. Hoewel vrij compleet, alle dekstenen en op één na alle draagstenen zijn aanwezig, is dit hunebeddenpaar nooit gerestaureerd. Wel zijn de meeste scheuren in de dekstenen met cement dichtgesmeerd. Van de in totaal 13 dekstenen liggen er 12 tussen de uit het lood geslagen draagstenen. Toch vormen ze een fraai gezicht, niet het minst door de oude eiken met hun grillige takken die de stenen gedeeltelijk overkoepelen. Verborgen in de heg die het toegangspad omzoomt, staat de steen die ooit de bronzen naamplaquette droeg. Deze naamplaat dook later weer op en staat nu in het Hunebedden Informatiecentrum in Borger. D5 - Zeijen Dit hunebedje ligt tegenover het natuurgebied de Zeijer Strubben, 100 meter rechts van de weg Zeijen - Peest, maar is van daar af niet te zien. Het hunebed ligt n.l. in een kleine kuil. Het is niet moeilijk je de oorspronkelijke dekheuvel voor te stellen. Alleen de vier dekstenen zijn goed zichtbaar. Het hunebed werd in 1833 ontdekt en uitgegraven maar niet helemaal want de acht draagstenen en twee sluitstenen liggen nog grotendeels onder het zand. Een handwijzer langs de weg leid je via een smalle verharde weg naar een parkeerplaatsje naast het hunebed. Een paar grote zwerfkeien (die verder niets met het hunebed te maken hebben) en een naamplaquette markeren de ingang naar het hunebedterrein. D6 - Tynaarlo Een mini hunebed , maar wel gaaf en alles op z'n plaats: drie dekstenen, zes draagstenen en twee sluitstenen. Een allerliefst hunebedje pal langs de drukke weg Zeegse-Tynaarlo gelegen. Op honderd meter afstand razen de intercity's Assen - Groningen v.v. voorbij. Van Giffen stelde vast dat in de directe omgeving nog 4 hunebedden moeten hebben gestaan. Onderzoek van de bodem leverde een schat aan vuurstenen bijlen, pijlpunten, potscherven, barnstenen kralen enz. op. Er is geen gelegenheid de auto te parkeren. Wel is er de bekende naamplaqette en verder een houten zitbank en een afvalbak D7 - Boswachterij Schipborg Een wat anoniem hunebed, verscholen in de bossen boven Anloo. Ook niet zo makkelijk te vinden. Vanaf de weg Schipborg - Anloo tegenover het landgoed Schipborg linksaf een doodlopend zandpad in, en dan maar zoeken in bos en heide van het Kniphorstbos. Eigenlijk (verboden) militair oefenterrein, maar daarvan hoef je je niet veel aan te trekken. Sla direct rechtsaf en loop iets verder door dan je van plan was, et voilà!. Niet groot en niet klein: 5 dekstenen. De 8 draag- en de 2 sluitstenen zitten voor het grootste deel onder het zand. Daardoor oogt het hunebed wat laag. De twee keien aan de zuidkant zijn waarschijnlijk de poortstenen geweest. Er zijn geen wegwijzers of andere voorzieningen voor bezoekers. D8 - Boswachterij Schipborg In hetzelfde bos als D7, maar beter te vinden. Bereikbaar vanaf de weg Schipborg - Anloo. Sla 250 m voorbij het zandpaadje naar D7 linksaf een royaal en goed voor auto's berijdbaar zandpad (met fietspad) in. Na 1km sla je bij de paddestoel naar Anloo rechtsaf en dan zie je het hunebed al, links van de weg.Vier dekstenen die keurig op de acht draagstenen en twee sluitstenen rusten. Eén poortsteen is nog aanwezig. De plaats van de tweede is door Van Giffen door een cement-afdruk (een plombe) gemarkeerd. Bij de toegang staat een zwerfkei met de bronzen naamplaquette en een alternatieve infozuil: op een schuin afgezaagde boomstam. Het hunebed ligt in het fraaie Kniphorstbos, en is nog makkelijker vanuit Annen via de fietstunnel onder de N34 te bereiken. D9 - Annen D9 is een klein, incompleet hunebed dat pal langs de drukke weg Zuidlaren - Annen is gelegen. Het heeft nog wel een eigen terreintje maar is verder volledig opgeslokt door de omringende bebouwing. Oorspronkelijk bestond het hunebed uit vier dek- en acht draagstenen, waarvan er nu nog slechts twee, respectievelijk vier over zijn. Bovendien ontbreekt een sluitsteen en de beide poortstenen. De plaatsen van de ontbrekende stenen zijn door Van Giffen met plombes aangegeven. Op de nog aanwezige bronzen naamplaquette staat vermeld: Prov.Hunebed D IX, Noordlo. D10 - Gasterse Duinen D10 ligt rechts van de weg Gasteren - Oude Molen in de Gasterse Duinen. Er is een ruime parkeerplaats. Via een wildrooster betreed je het prachtige, heuvelachtige zand- bos- en heidegebied waarin het kleine hunebed is gelegen. Het is een vrij toegankelijk wandelgebied, maar er graast een schaapskudde en is daaarom omheind. D10 is een klein.en incompleet hunebed: 7 draag- en 2 sluitstenen, waarop oorspronkelijk 4 dekstenen hebben gerust. Daarvan zijn er nog slechts 2 over. Er stond een bronzen naamplaquette bij het hunebed maar die is inmiddels verdwenen.Zowel op de parkeerplaats als bij het hunebed staat een info-zuiltje. D11 - Boswachterij Anloo Sla vanaf de weg Anloo - Anderen , vlak voor het vennetje Gagelveen linksaf het zandpad in tot een slagboom verder rijden verbiedt. Na tien minuten wandelen zie je op een open plek in het bos een fraai hunebed. Vier dekstenen netjes rustend op tien draag- en twee sluitstenen. Helaas ontbreekt de meest westelijke, vijfde deksteen. Eén poortsteen is nog aanwezig. Van Giffen markeerde de plaats van de tweede met een plombe. Het steengraf is zeer rustig gelegen; hier tref je alleen maar fietsers of wandelaars. Vreemd genoeg vind je bij dit best wel interessante hunebed geen wegwijzers, infozuiltje etc. Wel een lelijke afvalbak die hinderlijk dicht bij het hunebed is geplaatst. Ooit gaf een bronzen plaquette de naam aan. De steen staat er nog; de plaquette is er door onverlaten af gesloopt. Ga op de grootste deksteen zitten en laat 5000 jaar geschiedenis op je inwerken. Daarna ben je ander mens. D12 - Eexter Es Dit miezerige hoopje stenen ligt er verlaten bij, midden op de kale hooggelegen Kamp Akkers of Eexter Es. Het weggetje er naar toe is bovendien moeilijk te vinden. Ga in Eext Noord de nieuwe villawijk in en dan zie je inderdaad een handwijzer. Van Giffen heeft nog wel de moeite heeft genomen om op enige afstand een kei met de bekende bronzen naamplaquette te plaatsen. D13 - Eext Dit is een heel bijzonder hunebed. Uniek onder z'n soortgenoten. In de eerste plaats omdat-ie nog (of beter: weer) gedeeltelijk onder z'n zandheuvel verborgen ligt en in de tweede plaats omdat het een z.g. trapgraf betreft: de toegang tot de (kleine) grafkelder wordt verkregen door een viertredig trapje vanuit de top van de heuvel. Van bovenaf zijn zes draag- en twee sluitstenen zichtbaar. Een van de ontbrekende dekstenen werd in het dorp teruggevonden en in 1976 terug geplaatst. Reeds in 1756 werd ontdekt dat de heuvel een hunebed verborg. Een zekere Van Lier is toen al driftig aan het graven geweest en heeft er "veele urnae en steene beitels" uitgehaald. Toen Van Giffen het in 1927 nog eens dunnetjes overdeed, was er niet veel meer te vinden. D14 - Eexter Halte D14 behoort tot de grotere hunebedden. Bovendien is het nog redelijk compleet en intact: 6 dekstenen rusten op de draagstenen, van de twee (misschien zelfs drie) ontbrekende liggen nog een paar brokstukken in het graf. Deze dragen de sporen van boorgaten voor het buskruit waarmee ze zijn gespleten. De 18 draagstenen en 2 sluitstenen zijn compleet. Bij de restauratie moesten wel wat kunstgrepen worden toegepast. Zo is lange tijd de meest oostelijke deksteen door een gemetseld pilaartje ondersteund geweest. Deze is zeer nog niet zo lang geleden door een roestvrij stalen pin vervangen. Verder zijn er nog drie poortzijstenen en 8 kransstenen aanwezig. Het vrij ruime omringende gebied is in de ruilverkaveling uitgespaard en vormt een eiland in het gecultiveerde akkerland. Het hunebed is vanaf de verharde weg via een ruim parkeerterrein goed bereikbaar. Op het parkeerterrein staat een info-zuiltje en bij het hunebed nog een. De steen met de bekende bronzen naamplaquette is in 1997 om mij niet bekende redenen weggehaald. D15 - Loon Provincie-hoofdstad Assen is binnen de gemeentegrenzen één hunebed rijk en dat ligt bij het rustieke esdorp Loon. Het is een middelgroot hunebed in een op de hooggelegen Looner Es bij de ruilverkaveling uitgespaarde enclave. Tot 1870 ging dit hunebed nog gedeeltelijk onder in z'n dekheuvel schuil. Toen vonden de "restaurateurs" het, onder het goedkeurend oog van de Commissaris van de Koningin, nodig dit archeologisch monument te ontbloten. Vier van de vijf dekstenen liggen keurig op hun plaats; van de vijfde is nog slechts een fragment aanwezig en dat ligt op de bodem. Alle 10 draagstenen zijn er en ook de poort is compleet: vier draagstenen en een deksteen. Het Loner hunebed is een fraaie ring van kransstenen rijk. Er zijn er nog maar liefst 18 van de 23 over en dat is bijzonder omdat deze bij de stenenroof in het verleden als eerste verdwenen. D15 is het enige hunebed dat vanuit de trein zichtbaar is. D16 - Balloo D16 is één van de grotere hunebedden. Het ligt een paar honderd meter ten noorden van het natuuurreservaat Kampsheide. Dit kleine maar prachtige terrein is vanwege de talrijke grafheuvels ook in archeologisch opzicht belangrijk.Ten westen grenst het aan het beschermde Stroomdallandschap van de Drentse Aa. Het hunebed is toegankelijk via een soms slecht begaanbaar zandpad, zowel vanuit de richting Balloo als vanuit de richting Loon. Het is redelijk compleet, inclusief 2 poort-zijstenen, een poort-deksteen en twee kransstenen. Bij de inventarisatie in 1918 lag het hunebed er minder florissant bij: alle 9 dekstenen bleken van de 19 zijstenen te zijn afgegleden. In 1978 zijn ze alle weer op hun plaats gezet. In loop van de tijd was er weer één helemaal en een andere bijna afgekieperd. Begin december 1999 zijn beide stenen herplaatst en met stalen pinnen (z.g. doken) gefixeerd. Lang heeft één daarvan niet op z'n draagstenen gelegen. Eind juni 2000 is hij er bijna zeker met geweld afgeduwd. In december 2000 is ook die schade weer hersteld, zij het zeer onzorgvuldig. Zowel van de deksteen als van de twee draagstenen zijn daarbij grote splinters afgesprongen. Het is te hopen dat het monument nu verder met rust wordt gelaten. D16 is één van de mooiere hunebedden buiten de toeristische routes en daarom des te interessanter. Bezoekers vinden op het kleine hunebedterrein de bekende bronzen naamplaquette en verder een infozuiltje,een paar zitbanken en vuilnisbakken. D17 en D18 - Rolde Misschien wel de twee meest bekende hunebedden in het land. Twee vrij grote hunebedden vlak bij elkaar, uitstekend bereikbaar, onder de rook van Assen. Ze liggen vlak achter de fraaie middeleeuwse Rolder Kerk. Zet je auto neer op het parkeerterrein achter het kerkhof en betreedt het royale door duizenden toeristen platgetreden hunebedterrein. D17 is de meest noordelijke. D18 ligt 200 meter zuidelijker en het valt direct op dat die er heel wat netter bij ligt. D17 maakt een wat rommelige indruk. Het heeft acht dekstenen, waarvan er echter nog maar één op z'n poten staat. De overige zijn geheel of gedeeltelijk van hun dragers afgegleden of liggen gefragmenteerd in het graf. Eén is finaal doormidden gebroken. De deksteen in het midden valt op door zijn grootte. Verder zijn er nog 15 draag-, 2 sluit- en 2 poortzijstenen. D18 ziet er netjes en compleet uit. Om dat te bereiken moest er echter nogal wat aan worden gesleuteld. Stalen pennen houden twee van de zeven dekstenen op hun plaats. De 14 draag- en 2 sluitstenen zijn voltallig en ook zijn er nog 2 poortzijstenen die echter niet direct opvallen omdat ze bijna helemaal onder het zand zitten. De oude karakteristieke eik die D18 ooit sierde, was zo met de steenhoop vergroeid dat hij de samenhang met het graf bedreigde en daarom moest worden verwijderd. Sindsdien ligt dit hunebed er wat kaaltjes bij. De eik bij D17 staat er nog, maar daar is dan alles mee gezegd. Hij is door de bliksem uitgehold, de holte met teer ingesmeerd en met ijzeren pennen in vorm gehouden. Het is een wonder dat-ie nog leeft. De ingang van het terrein wordt gemarkeerd door een rij van 19 flinke zwerfkeien. Waren dit misschien ooit kransstenen?. Een wel zeer forse kei draagt de bronzen naamplaquette. Met twee informatie-zuiltjes, een picknicktafel, vuilnisbakken en zitbanken zijn de voorzieningen voor het publiek goed op peil. Het voortbestaan van beide hunebedden liep in 1847 groot gevaar toen de monumenten door het Rolder markebestuur in de uitverkoop werden gedaan met als reële mogelijkheid dat ze zouden worden gesloopt. Dit leidde, eerst op provinciaal en daarna op landelijk niveau tot grote protesten, hetgeen uiteindelijk in 1872 na veel juridisch gekissebis resulteerde in de aankoop door het Rijk van beide hunebedden voor de somma van f. 150,- . Deze affaire bleek later van grote betekenis: het markeerde het publieke en bestuurlijke keerpunt ten gunste van het behoud van ons prehistorische erfgoed. D19 en D20 - Drouwen Weer een hunebeddenpaar en best een interessant stel. Toeristisch zwaar belaagd (direct langs de weg tegenover een vakantieoord), maar ook diepgaand door Holwerda en Van Giffen onderzocht. In sept. 1998 zijn beide hunebedden ingrijpend gerestaureerd waarbij de fragmenten van 2 gespleten dekstenen weer aan elkaar werden gekit en op de draagstenen getild. Bovendien werden alle aangetroffen scheuren in de dek-, zij- en kransstenen met cement dichtgesmeerd. Het zijn twee middelgrote hunebedden. D19 (het westelijke) had oorspronkelijk 8 dekstenen. De meest westelijke ontbreekt. Van 2 zijn nog slechts fragmenten aanwezig en die liggen op de bodem van het graf. De andere 5 liggen (nu weer) keurig op de draagstenen. De vier poortzijstenen zijn voltallig en de steen die tot sept. 1998 naast de poort lag,is tot poortdeksteen gepromoveerd. D20 telt nog 5 van de oorspronkelijk 6 dekstenen, waarvan er tot sept. 1998 slechts één op de draagstenen rustte. Nu zijn er weer 3 zo goed als mogelijk herplaatst. Ook hier zijn er nog 4 poortstenen (en een poortdeksteen), maar wat bijzonder is: een bijna volledige ring van kransstenen: 21 stuks (de plaats van de zes ontbrekende zijn door Van Giffen met plombes gemarkeerd). Er staan 2 infozuiltjes. Eén daarvan vermeldt het resultaat van de opgravingen onder D19 die een schat aan artefacten opleverden: maar liefst 400 potten, 13 vuurstenen bijlen, 9 barnstenen kralen en 6 stukjes koper. Verder stukjes menselijk bot en kapsels van kiezen. D21 en D22 - Bronneger Het gebied rond Borger moet een ideale vestigingsplaats voor het Trechter- bekervolk zijn geweest. Binnen een straal van 5 km vinden we maar liefst elf hunebedden, waarvan vijf bij het dorp Bronneger ten noorden van Borger. (D21 t/m 25). D21 is de mooiste en vanwege de archeologische vondsten, de belangrijkste. Hij heeft weliswaar slechts drie (grote) dekstenen maar oogt fascinerend door de indrukwekkende beuk die bijna de functie van één van de draagstenen heeft overgenomen maar ook verder het hele beeld van het hunebed overheerst. De 7 draag- en 2 sluitstenen zitten nog deels onder het zand, evenals de ene poortsteen. D21 is in 1918 door Van Giffen op artefacten onderzocht; en met resultaat. Er werden scherven gevonden van in totaal 600 stuks aardewerk. D21 is er één van een tweeling; D22 ligt op steenworp afstand maar is vrij onbeduidend. (2 dek-, 3 draag- en 2 sluitstenen). D23 en D24 - Bronneger In deze twee zielige steenhoopjes zijn nauwelijks nog hunebedden te herkennen, zo weinig is er van over. Beide ruïnes hebben nog één deksteentje dat op de draagstenen rust. Eigenlijk zijn het er twee van een drieling. D25 ligt net iets oostelijker. D25 - Bronneger D25 is dus de derde van de drieling of eigenlijk de eerste omdat hij groter en beter intact is dan de andere twee: vier dekstenen die netjes op acht draagstenen en twee sluitstenen rusten. Ook bij dit hunebed steken de draagstenen nauwelijks boven de grond uit.Het redelijk begaanbare zandpad naar de hunebedden wordt vanuit Bronneger duidelijk door een (originele) wegwijzer aangegeven. Die aan de andere kant, aan het klinkerweggetje Borger - Drouwen is helaas verdwenen. Een paar honderd meter verder naar het westen liggen D21 en 22 langs hetzelfde zandpad. D26 - Drouwenerveld Bij D26 kun je met de auto niet komen en hij is ook niet zo makkelijk te vinden. Vanuit Drouwen gezien ligt het aan de andere kant van de N34. Via enkele smalle en slecht geplaveide weggetjes kom je in de buurt. De laatste 500 meter moet te voet. De zoektocht is echter wel de moeite waard: Tegen de rand van het bos zie je een middelgroot hunebed met vijf dekstenen, alle netjes op hun plek. Het hunebed oogt wat laag omdat de 12 draag- en 2 sluitstenen vrijwel onder het zand zijn verdwenen. Daardoor lijkt het haast alsof de dekstenen op de grond rusten. D26 is één van de 14 hunebedden waar nog één of meer kransstenen te vinden zijn. Hier zijn er nog 13 van de oorspronkelijke 27 aanwezig. De 14 ontbrekende zijn door Van Giffen met plombes gemarkeerd.Aan de 4 nog aanwezige poortdraagstenen is te zien dat dit graf een lange gang als ingang heeft gehad. Ook is de vorm van de oorspronkelijke heuvel nog goed zichtbaar. Er is een nummerbord en twee info-zuiltjes, waarvan één met de volgende informatie: Dit hunebed is tussen 1968 en 1970 grondig door archeologen van de Universiteit van Amsterdam onderzocht, en niet zonder resultaat: Op de keldervloer vonden ze de resten van 160 potten. Verder stenen wapens en gereedschap en barnstenen kralen. Vóór de ingang troffen ze een soort offerkuil aan met 2 complete aardewerken potten. D27 - Borger Dit reuzengraf vormt het piece de résistance onder de hunebedden. Was hier het hoofdkwartier van het Trechterbekervolk? Met een lengte van 22,5 meter het grootste hunebed in Nederland: 9 dekstenen op 26 draagstenen en 2 sluitstenen en een complete poort met 4 zijstenen en 1 deksteen. 2 Keien in de buurt zijn mogelijk kransstenen geweest. Veel archeologische vondsten zijn er in recente tijden niet meer gedaan. De Groningse joffer Titia Brongersma had in 1685 op dat gebied al het nodige verricht. Daarvan is echter niets bewaard gebleven. Naast het hunebed is Het Flint'n Hoes, oftewel het Nationaal Hunebedden Informatie Centrum opgericht, een zeer bezienswaardige expositie over alles wat met hunebedden en het Trechterbekervolk te maken heeft. D28 en D29- Buinen Verlaat Borger in oostelijke richting en na 1 km meter zie je op ca 100 meter rechts van de weg naar Buinen het hunebedpaar D28 / 29. Zet de auto in de berm van de weg en loop langs het vaak modderige paadje naar het kleine hunebedterrein. Het zijn twee vrijwel evengrote hunebedjes. D28, de meest noordelijke, heeft drie dekstenen en nog alle 8 draagstenen en 2 sluitstenen. De meest oostelijke deksteen evenals de poortstenen ontbreken. D29 heeft twee grote en zeer platte dekstenen, waarvan er één in het graf is gegleden. Eén deksteen ontbreekt. Dit hunebed heeft echter nog wel twee poortstenen. De draag- en sluitstenen zijn met 10 stuks compleet. De twee dekstenen van D29 hebben mogelijk één geheel gevormd. Dit gaf ‘vakantieman' Frits Bom in zijn boek "Het Mysterie van de Hunebedden" aanleiding tot de veronderstelling dat de hunebedbouwers over geavanceerde splijtingstechnieken hebben beschikt. In ieder geval zijn de vrijwel perfect vlakke zijden van sommige stenen bij tal van hunebedden op z'n minst opmerkelijk. Een aantal archeologen sluit de mogelijkheid dat sommige stenen zijn gespleten niet uit. De wijze waarop dat is gebeurd is echter onduidelijk. Afwisselend verhitten met vuur en afkoelen met water zou een mogelijke methode zijn. Voorzieningen voor het publiek ontbreken bij dit hunebeddenpaar, maar een krans van omringende bomen geeft het hunebedterreintje waarop D28 en 29 liggen een enigszins knus karakter. D30 - Boswachterij Exloo D30 ligt aan de toeristische ANWB-Hondsrug route midden in het Exloër bos en heeft daarom nogal wat te verduren. Het is een klein hunebed met oorspronkelijk 4 of 5 dekstenen waarvan er nog 3 aanwezig zijn. Wel zijn nog twee poortsteentjes aanwezig. Dit hunebed is in 1918 door Van Giffen systematisch onderzocht. Hij ontdekte in dit graf vijf steenlagen of vloeren. De onderste vloer lag 1.70 m lager dan de onderkant van de dekstenen hetgeen betekent dat men er rechtop in kon staan. Tussen de vloeren werden potscherven, stenen bijltjes en pijlpunten gevonden. In de steenpakking buiten de grafruimte vonden de onderzoekers 3 versierde schalen. Bij het hunebed staan twee infozuiltjes en een kei met een bronzen naamplaquette. D31 - Hunzebos tussen Exloo en Valthe. Dit hunebed kun je beter een puinhoop noemen. Hier hebben cultuurbarbaren uit de vorige eeuw danig huisgehouden. D31 moet rond 1820 zijn opgegraven.In 1822 werd door onderzoekers nog gemeld: "een voortreffelijk en welbewaard hunebed gekenmerkt door het bezit van 5 in den besten orde op hun draagstenen rustende dekstenen". Zes draagstenen, twee sluitstenen en één in het graf gevallen deksteen is alles wat er nu nog over is. De plaats van de twee ontbrekende draagstenen en van de beide poortstenen zijn met plombes aangegeven. De aanzet van de oorspronkelijke dekheuvel is nog goed te zien. Het hunebed ligt in een kuil op die heuvel. Voor wie de moeite wil nemen: ga 1,5 km ten zuiden van Exloo op de weg naar Valthe linksaf via een keienweg het Hunzebos in en dan zie je hem na 400 meter aan de rechterkant. D32 - Odoorn D32 ligt 1 km boven Odoorn langs de weg naar Borger. Het eerste zandweggetje links. Er staat een handwijzer. Het pad loopt dood tegen het wat hoger gelegen hunebedterrein. Het is een 'laag' hunebed; de zeven draag- en twee sluitstenen liggen half onder het zand. Nog vier van de vijf dekstenen zijn aanwezig. Er staat een kei met een bronzen naamplaquette aan het begin van de zandweg. D33 Dit hunebed heeft tot 1959 bestaan als een vervallen steenhoop bestaande uit 9 keien. Het lag tussen Odoorn en Valthe vlakbij D34 op het Valtherveld, maar werd gesloopt voor de restauratie van D49. D34 - Valthe west D34 ligt aan een zandpad links van de weg Valthe - Odoorn. Een incompleet hunebed en het biedt een verwaarloosde aanblik. Ooit was het een middelgroot hunebed met 5 dekstenen. Daarvan zijn er nu nog 3 over waarvan er nog één zijn dragers staat. De 2 andere liggen schots en scheef in het graf. De 10 draag- en 2 sluitstenen komen nauwelijks boven het maaiveld uit. Er zijn nog 2 poortzijstenen. De voet van de oorspronkelijke heuvel ligt als een ring om het hunebed. D35 - Valthe zuidwest D35 ligt 1 km ten zuiden van D34 ook aan een zandpad, links van de weg Valthe - Klijndijk aan de noordrand van het Valtherbos en is van gelijke grootte. Hij telt nog maar twee dekstenen, waarvan er één is weggegleden. De meeste van de 10 draag- en 2 sluitstenen gaan bijna geheel schuil onder het zand. Aan de verharde weg staat een richtingbordje. D36 en D37 - Valthe zuid Weer een hunebeddenpaar, op enkele meters van elkaar, aan de zuid-rand van het dorp Valthe. Het is even zoeken om de zandweg richting hunebedden te vinden. Aan het begin van de zandweg staat een richtingaanwijzer. Ze liggen op een royaal terrein met fraaie bomen, waarvan enkeleals het ware met de hunebedden zijn vergroeid. D36 heeft nog vier dekstenen maar drie ervan zijn weggegleden en één ontbreekt. D37 is helemaal rommelig; twee dekstenen liggen op de bodem van het graf en drie zijn manco. D38 - D39 en D40 boswachterij Emmen (Valtherbos) D38 vormt met D39 en 40 een trio dat vlak boven Emmen op een heideveld in de boswachterij ligt. Vanuit het noorden gaat de verharde weg door het bos over in een niet voor auto's toegankelijk zandpad. Na 600 meter lopen zie je ze aan je rechterhand. Vanuit de woonwijk Emmermeer gaat het zandpad het bos in dat langs de 3 hunebedden voert. D38 (de meest noordelijke) stelt niet veel meer voor. Oorspronkelijk was het een middelgroot hunebed met 4 of 5 dekstenen. Er zijn er nu nog 2 en die liggen op de bodem. De 11 draag- en sluitstenen zijn bijna onder het zand verdwenen. Wel is de vorm van de oorspronkelijke dekheuvel nog te herkennen D39, op 25 meter afstand van D38, is omringd door een ronde zandwal; het restant van de oorspronkelijke dekheuvel. De 8 draag- en sluitstenen zijn er nog allemaal nog maar liggen diep in het zand. Eén vrij platte deksteen ligt op de draagstenen, het zullen er ooit 3 zijn geweest. Ook van oorsprong dus een klein graf. D40 is de interessantste van het drietal. Hij heeft slechts twee, maar wel forse dekstenen die keurig op de vier draagstenen en de twee sluitstenen rusten. Er is nog één poortsteen, de andere is gemarkeerd met een plombe. In 1918 ging dit hunebed nog gedeeltelijk onder zijn dekheuvel schuil. Reden voor Van Giffen om de structuur van die dekheuvel te onderzoeken. De heuvel bleek een zeer grote hoeveelheid veldkeien (de z.g. steenpakking) te bevatten. Van Giffen vond hier aanwijzingen voor een aanvoerweg naar de top van de heuvel waarlangs de dekstenen zijn gesleept of gerold. De heuvel werd na het onderzoek weer hersteld. Zoals op de foto is te zien moet hij later echter opnieuw zijn uitgegraven. Drie kleine hunebedden vlak bij elkaar. Waarom niet één grote ? Misschien zijn ze door achtereenvolgende generaties gebouwd. We zullen het nooit weten. D41 - Emmen noord D41 is niet groot maar nog redelijk goed intact: 4 dekstenen op 8 draagstenen en twee sluitstenen. Er zijn geen poort- of kransstenen. Het stenen monument ligt op een gras/heideveldje direct aan de weg Emmen - Odoorn tegenover de woonwijk Emmermeer. De bronzen naamplaquette is groen uitgeslagen. Het rode bord op het paaltje, dat bij alle hunebedden is aangebracht, waarschuwt bezoekers ervoor dat het beklimmen van de stenen gevaarlijk is en voor eigen risico geschiedt. Het liefst zou men het willen verbieden, maar dat is onbegonnen werk. Wel geldt een verbod op vuur onder of bij de stenen want dat kan ze doen springen. D42 - Emmeres D42 ligt te oosten van Emmen op de Emmeres en is alleen te voet of fiets bereikbaar via een 500 meter lang bospad. Het is helaas een incompleet hunebed. Hier zijn keienverzamelaars bezig geweest. Het steengraf heeft waarschijnlijk negen dekstenen gehad en behoorde daarmee tot de grotere hunebedden. Er zijn er nog vier van over, waarvan slechts twee op hun plaats. Ook ontbreken 7 draagstenen en een sluitsteen. Plombes geven de plaats van de ontbrekende aan. Bomen hebben wat met hunebedden: ook hier een hunebed met een alles overheersende boom die dit keer niet naast maar midden in het graf staat. Er was ooit een naam- plaquette maar die is inmiddels uit de steen verdwenen. D43 - Emmen Schimmeres D43 is een z.g. Langgraf, waarvan er in Nederland maar één is. In Noord Duitsland liggen er nog enkele. Binnen de vrijwel complete stenenkrans van 52 stenen (gerestaureerd) liggen twee grafkelders ingebed in de 40 meter lange dekheuvel. Het noordelijke graf heeft drie dekstenen op zes draag- en twee sluitstenen. Het zuidelijke heeft vijf dekstenen gehad waarvan er nog slechts twee over zijn. Bovendien ontbreekt één van 10 draagstenen. Wel hebben beide graven nog twee poort-draagstenen. Het langgraf bevindt zich in Emmen ten westen van de weg naar Odoorn en is via een kort zandpad te voet bereikbaar. Er staan twee infozuilen. Er is geen parkeergelegenheid. D44 - Emmen Westenesch Ik heb in deze reportage al een paar armzalige restanten van hunebedden genoemd, maar deze spant de kroon: met één deksteen en twee draagstenen is D44 nog nauwelijks een hunebed te noemen. De kei in de buurt heeft er wellicht ook bij gehoord. Hij staat op het erf van een boerderij en is eigendom van de boer en is daarmee het enige dat nog in particulier bezit is. Meer curieus dan interessant. Bovendien moet je er wel even naar zoeken langs al die kleine weggetjes in de buurtschap Westenesch. D45 - Emmerdennen De hunebedbouwers het het zich met D45 extra moeilijk gemaakt. Dit grote hunebed ligt n.l. op een flinke heuvel in de Emmerdennen, een paar honderd meter van het stadscentrum. Denk de oorspronkelijke dekheuvel er overheen en je hebt een kleine berg. D45 heeft nog zes van de oorspronkelijke acht dekstenen. Hiervan rusten er nog drie volledig op de draagstenen, de andere drie zijn er half afgegleden. De meest oostelijke deksteen is zo groot en zo plat. dat de bouwers het aantal en de plaatsen van de draagstenen aan deze kei moesten aanpassen. Het verhaal gaat dat Lodewijk Napoleon er met paard en al bovenop heeft gestaan. D45 telt maar liefst 19 draag- en twee sluitstenen. Het hunebed wordt omringd door 13 kransstenen; de 25 ontbrekende zijn met plombes gemarkeerd. Ook zijn er nog twee poortzijstenen. Het hunebed ligt niet ver van de grote weg maar het bos is verboden voor gemotoriseerd verkeer. Er is een parkeerplaats aan de Boermarkeweg, vlak bij het hunebed. D46 en D47 - Emmen - Angelslo D46 is evenals D47 volledig door de stedelijke bebouwing opgeslokt. Ze liggen in de wijk Angelslo. Je moet een goeie plattegrond van Emmen hebben om ze te vinden. Maar ook dan is nog vaak de hulp van wijkbewoners nodig. D46 ligt aan de Fokkingeslag in een openbaar plantsoen tussen de eengezinswoningen. Het hunebed is in 1960 gerestaureerd. De vier dekstenen die her en der verspreid lagen werden weer op de tien draagstenen getild. Het hunebed is tegenwoordig meer een speeltuinattribuut dan een archeologisch monument. D47 is het tweede hunebed in de wijk Angelslo. Voor dit monument is een klein terreintje tusssen de flats van de Haselackers uitgespaard. Van dit hunebed zijn de tien draag- en de twee sluitstenen vrijwel onder het zand verdwenen, waardoor de dekstenen bijna op de grond liggen. Tot voor kort waren twee van de vijf dekstenen manco. In juli 1979 had de gemeente Emmen twee grote keien over en die zijn op de lege plaatsen gelegd, zodat het hunebed nu weer compleet lijkt. Een nogal ongebruikelijke actie. Als dat beleid wordt, is er nog veel werk aan de winkel in Drenthe! D48, de "Steen van Noord Barge" Dit nummer ontbreekt. De "Steen van Noordbarge" bleek niet, zoals Van Giffen aanvankelijk dacht, de boven het zand uitstekende deksteen van een hunebed te zijn. Er zat onder de enorme kei alleen maar zand en het is dus geen hunebed. D49 "De Papeloze Kerk" - Schoonoord Met dit hunebed als kansel hielden hervormde geestelijken in de 16e eeuw hun geheime hagepreken, tegen het paapse gezag in. Vandaar de bijzondere naam. Nu is dit steengraf het pronkstuk onder de hunebedden. Het werd in 1959 door Van Giffen ,op de helft van de dekheuvel na, volledig in de oorspronkelijke staat teruggebracht en vormt als zodanig een educatieve en toeristische trekpleister. Bij de inventarisatie van 1918 trof men dit hunebed "in droevige staat" aan. Van de zes dekstenen waren er nog maar twee over en deze waren in de kelder gegleden. Twee van de twaalf draagstenen waren manco evenals de vijf poortstenen en vrijwel alle kransstenen. Van Giffen liet de ontbrekende stenen van elders uit het Drentse land aanvoeren, o.a. van het opgeruimde hunebed D33. De openingen tussende dek-, zij- en sluitstenen werden weer met stopstenen opgevuld. De toegangspoort, bestaande uit vier draagstenen en één deksteen werd gereconstrueerd, de vloer van de kelder met kinderhoofdjes geplaveid en met granietgruis geëgaliseerd. Tenslotte werd het hunebed voor ruim de helft weer met een dekheuvel, bestaande uit zand en zoden, toegedekt. Aan de voet van de heuvel werd niervormige krans van 28 staande randstenen in ere hersteld. Het hunebed is te voet via een fraaie boslaan langs het huifkarrencentrum bereikbaar. Een bronzen portret in een kei gemetseld geeft de ‘vader' van de hunebedden de verdiende eer. Twee infozuiltjes geven informatie. D50 - Noord-Sleen Neem vanuit Noordsleen de tweede verharde (doodlopende) weg rechts in de Zweloërstraat. Je ziet dan 2 hunebedden: D50 rechts en D51 links van de weg. D50 is een fraai en vrij groot hunebed. De bijna complete ring van 24 grote kransstenen valt direct in het oog. Sommige zijn bijna even groot als de draagstenen van het graf. De op de foto nog aanwezige boom was half dood en moest helaas worden verwijderd. Het graf telt nog zeven (van de acht) dekstenen, die sinds een restauratie in sept. 1998 weer volledig door de zestien zij- en twee sluitstenen worden ondersteund.Ook is er nog een poortsteen aanwezig. Merkwaardig genoeg staat er bij dit mooie hunebed geen plaquette, en tot voor kort ook geen infozuiltje. Nog niet eens een zitbank. Met twee afvalbakken moeten de bezoekers het doen. D51 - Noord-Sleen D51 ligt er 100 meter terug aan de andere kant van weg nogal onttakeld bij. Ook hier zijn kennelijk keienrovers bezig geweest. Toch is het een vrij groot hunebed geweest met waarschijnlijk zeven dekstenen. Dat valt af te leiden uit de veertien draagstenen, waarvan er één ontbrekende met een plombe is gemarkeerd. De vier ontbrekende dekstenen veroorzaken een gapend gat in het midden van het graf. Er zijn nog drie poortzijstenen aanwezig, een plombe geeft de plaats van de vierde aan. De steen met de originele bronzen naam-plaquette staat er nog. Sinds kort is op een houten info-zuiltje algemene informatie over hunebedden te lezen ..In Noord Sleen en langs de weg naar Zweelo staan wegwijzers naar de hunebedden. D52 - Diever D52 is een middelgroot hunebed bestaande uit zes dekstenen waarvan drie op, en drie tussen de veertien draagstenen rusten. Verder zijn er twee 2 sluitstenen en één poortsteen. Van de andere poortsteen is de plaats gemarkeerd met een plombe. Er ontbreekt één deksteen. Bij de inventarisatie in 1918 lag het hunebed er "in geheel vervallen staat" bij. De her en der verspreid liggende stenen verdienden de naam hunebed niet meer. Onder leiding van Van Giffen is het hunebed in 1953/54 grondig gerestaureerd, waarbij de meeste draagstenen opnieuw moesten worden opgericht en vastgezet. Het hunebed ligt langs de Groningerweg in Diever. Er is een naam-plaquette en een infozuil. D53 - Havelterberg D53 is het op één na grootste hunebed in Nederland en tevens één met een bewogen geschiedenis. Hij telt 23 draagstenen, 2 sluitstenen, en 9 dekstenen, die sinds een recente restauratie weer alle keurig op de draagstenen rusten. Ook de poort is er nog, compleet met 4 draagstenen en 1 deksteen. Van de grote ovale krans zijn nog 10 stenen over. Oorspronkelijk moet die uit meer dan 40 stenen hebben bestaan. Toen Van Giffen in 1918 met het onderzoek begon, waren alle dekstenen op één na van de draagstenen gegleden. Hij kon er zes herplaatsen. Ondanks eerdere vondsten, troffen de onderzoekers in de vloerlagen de scherven van maar liefst 665 aardewerken potten aan. De grootste vondst ooit in enig hunebed gedaan. Het aantal overige voorwerpen was daarentegen bescheiden: drie vuurstenen bijlen, een pijlpunt, een knots, drie kralen van git en één van barnsteen. In 1945 leek het lot van het hunebed te zijn bezegeld. De Duitse bezetter eiste afbraak van het monument voor de aanleg van een vliegveld. De afbraak ging door maar de Nederlandse autoriteiten wisten erger te voorkomen: Met een dragline werden meer dan 50 grote en kleinere keien behoedzaam in een 6 meter diepe kuil gedeponeerd. Lang hebben ze daar niet in gelegen. Direct na de oorlog werden ze weer opgegraven en eind 1949 begon de restauratie. In 1950 lag het hunebed er weer bij alsof er niets gebeurd was. D54 - Havelterberg Het zuidelijkste hunebed draagt het laatste nummer. Het ligt ca. 200 meter van D53 vandaan aan de andere kant van de weg. Het telt zes dekstenen, waarvan er vier volledig op de draagstenen rusten. De meest oostelijke deksteen ontbreekt, evenals de sluitsteen er onder. Wel zijn alle veertien draagstenen aanwezig. Er is nog één poortzijsteen te vinden. Verder is de fraaie ligging tegen de Havelterberg vermeldenswaard. G1- Noordlaren Van het tot voor kort enige Groninger hunebed zijn nog slechts één sluitsteen, vier draagstenen en twee dekstenen over. De meest in het oog springende deksteen is een joekel. Kennelijk wisten de keienrovers daar geen raad mee. Van Giffen heeft de plaats van de ontbrekende zes draagstenen, de ene sluitsteen en de twee poortstenen keurig met cementen plombes gemarkeerd, zodat je een goeie indruk van de oorspronkelijke grootte krijgt. Dat zal dan waarschijnlijk een hunebed met vijf dekstenen zijn geweest. De grote kei die de naamplaquette draagt, heeft mogelijk bij het hunebed behoord. Het hunebed ligt ca. 1 km ten westen van de weg Zuidlaren - Glimmen net over de provinciegrens aan een onverharde weg. Er staat een bordje aan de grote weg. G2 - Delfzijl De hunebed-story had nog één verassing in petto: Geheel onverwacht werd in 1982 bij graafwerkzaamheden t.b.v. een fabrieksterrein onder de wierde Heveskesklooster ten oosten van Delfzijl, twee meter onder de klei een hunebed opgegraven en 2 jaar later ook nog een steenkist uit het Neolithicum.Ondanks Drents protest ("hunebedden horen niet tussen Groningse guppen") werden de 6 draag-, 1 sluit-, en 3 dekstenen naar het AquariOm in Delfzijl overgebracht en in de oorspronkelijke staat gereconstrueerd. Voor f. 6,00 te bezichtigen, en voor dat geld zie je dan ook nog een aquarium met Noordzeevissen (en niet alleen guppen!), een fraaie schelpencollectie en de scheepvaartgeschiedenis van Delfzijl. De steenkist is in het Hunebedden Informatiecentrum in het Drentse Borger te bewonderen. N.B. Dit hunebed heet eigenlijk G5. Van Giffen nummerde de verdwenen Groningse hunebedden bij Glimmen door. Inconsequent, omdat hij dat in Drenthe niet deed. 842 - Hüven, Duitsland In het land tussen de rivieren de Ems en de Weser in Noordwest Duitsland, slechts 50 km over de grens met Nederland, woonden de buren van het Drentse Trechterbekervolk. Ze bouwden honderden hunebedden of Groszsteingräber zoals onze Oosterburen ze noemen. Er staan er nu nog ongeveer evenveel als in Drenthe. De meeste verkeren in een meer vervallen staat dan die bij ons. Maar ook hier zijn enkele graven (waaronder enkele prachtige lang-graven in de buurt van Wildeshausen) grondig gerestaureerd. Het hunebed bij Hüven is een fraai voorbeeld van een goed bewaard hunebed in de Hümmling, zoals dit gebied ook wel wordt genoemd. De prachtige krans van ca. 50 stenen is vrijwel compleet. Van de elf dekstenen ontbreken er slechts drie. De 25 zij- en sluitstenen zijn er nog allemaal. Voor wie niet in het bezit is van een zeer gedetailleerde stafkaart zijn de hunebedden in dit gebied moeilijk te vinden. Ze staan vaak verscholen in de bossen en richtingwijzers ontbreken meestal. 846 - Grosz Stavern, Duitsland Nog een fraai voorbeeld van een reuzen- hunebed in het Emsland. Deze groen uitgeslagen steenhoop prijkt hier met een lengte van 25 meter nog steeds in zijn volle omvang en dat is 2,5 m meer dan D27, het grootste hunebed bij ons. Oorspronkelijk bezat dit hunebed 11 dekstenen en daar zijn er nog 8 van over. Van de 30 zij- en sluitstenen missen er slechts 4. Het is een ganggraf. Van de 3 meter lange toegang aan de zuidzijde zijn echter nog slechts enkele fragmenten aanwezig. Of dit grote steengraf ooit een ring van kransstenen heeft gehad is onbekend. Ze zijn in ieder geval niet aangetroffen. Dit 'Groszsteingrab' ligt pal langs de weg van Grosz Stavern naar Klein Berszen en toch rij je er makkelijk voorbij. Het kleine bordje langs de weg valt nauwelijks op. 847 - Thuine, Duitsland Dit hunebed is het indrukwekkendste in Noordwest Duitsland. Met maar liefst 17 dekstenen (er ontbreken slechts 3) en een lengte van 26,5 m is dit de grootste bekende grafkamer van de Trechterbekercultuur. Uniek is de dubbele ring van kransstenen die bovendien nog vrij compleet is. Het lijkt er op dat ook in het verleden dit graf zoveel ontzag heeft ingeboezemd dat zelfs keienrovers er af zijn gebleven. Thuine ligt ca. 10 km ten oosten van Lingen op slechts 35 km van de grens met Nederland. Het hunebed ligt direct ten noorden van het dorp in de bossen en is goed bereikbaar. Leuk voor een uitstapje over de grens! 860 - Grosz Berszen, Duitsland Dit hunebed wordt ook wel het Königsgrab genoemd Het ligt 2,5 km ten westen van hunebed bij Hüven langs de weg naar Grosz Berszen en is redelijk goed bewaard gebleven. De dek- en draagstenen maken een wat rommelige indruk maar ze zijn er nog allemaal. De grafkamer meet 15 bij 1,8 m. Het hunebed heeft een grote ovale ring van kransstenen waarvan enige ontbreken. Direct rechts van het hunebed staat een klein, maar volledig gereconstrueerd hunebed weer volledig onder z'n dekheuvel.























 
  Indledning
  Rejser
  Fotogalleri
  Kalender
  Links
  Europa >>
         Belgien
         Danmark >>
                  Bornholm
                  Fyn
                  Jylland
                  Sjælland
                  Øerne
         England
         Frankrig
         Grækenland
         Holland
         Irland
         Italien
         Malta
         Norge
         Portugal
         Skotland
         Spanien
         Sverige
         Sweitz
         Tyskland
         Wales
         Østrig
  Verden
  Arkæoastronomi
  Orbs fænomener
  Tempelridderne
  Glastonbury Webcam
  Karon beach
  Free PageRank Checker